Webb spojrzał w przeszłość i zaobserwował początki tworzenia się najgęstszej gromady galaktyk

26 kwietnia 2023, 05:24

Teleskop Webba pokazuje rzeczy, jakich nigdy nie widzieliśmy, w tym okres formowania się galaktyk. Webb pozwolił właśnie na szczegółowe obserwacje protogromady siedmiu galaktyk, o przesunięciu ku czerwieni z=7,9, co oznacza, że obserwujemy ją tak, jak wyglądała 650 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Astronomowie określili jej prawdopodobną późniejszą ewolucję i doszli do wniosku, że z czasem utworzyła znaną obecnie Gromadę Warkocza Bereniki (Abell 1656), najgęstszą z gromad galaktyk.



Rozwój miast przyczynił się do zwiększenia przemocy pomiędzy ludźmi

11 października 2023, 10:52

Pojawienie się pierwszych miast doprowadziło do znacznego zwiększenia przypadków przemocy pomiędzy ich mieszkańcami, informują naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu w Tybindze i Uniwersytetu w Barcelonie. Arkadiusz Sołtysiak, Joerg Baten i Giacomo Benati przeanalizowali ponad 3500 czaszek z Bliskiego Wschodu, pochodzących z okresu od 12 000 do 400 lat przed naszą erą. Szukali na nich śladów celowych urazów


Rolnik odkrył groby rzymskiej rodziny. Najpierw zmarło dziecko, po nim rodzice

11 marca 2024, 10:06

W grudniu ubiegłego roku rolnik ze wsi Nowa Warbowka w Bułgarii orał pole, gdy pług uderzył w duży kamień. Mężczyzna poszedł sprawdzić, co się stało i zobaczył dużą kamienną płytę, a pod nią kości. O znalezisku poinformowano policję. Z patrolem przyjechał archeolog, specjalista od prehistorii Nedko Elenski, który stwierdził, że rolnik znalazł rzymski grobowiec. Powiadomił więc specjalistę od historii starożytnej, Kalina Chakarova z Regionalnego Muzeum Historycznego w Wielkim Tyrnowie. Ten, po uzyskaniu odpowiednich zezwoleń, rozpoczął wykopaliska.


Badania DNA rozwiązały królewską zagadkę, którą żyła Europa w XIX wieku

2 sierpnia 2024, 11:17

Historia Kaspara Hausera, zwanego „sierotą Europy”, rozpalała w XIX wieku wyobraźnię całej Europy. Ten niezwykle zagadkowy mężczyzna, jego tajemnicze życie i śmierć od dwóch wieków są inspiracją dla artystów. O pochodzeniu Kaspara nie wiadomo nic pewnego, mimo że jego postać to jedna z najgłośniejszych tajemnic XIX wieku. Popularna teoria głosi, że był synem księcia Badenii, który jako dziecko został podmieniony i przetrzymywany w izolacji, by wprowadzić na tron boczną linię rodziny książęcej. Na łamach iScience opisano właśnie wyniki badań materiału genetycznego Kaspara.


Mumie ze złotymi językami i wspaniale zdobione grobowce – nowe odkrycie w Oksyrynchos

20 grudnia 2024, 06:56

W słynnym Oksyrynchos (Al-Bahnasa), położonym 200 kilometrów na południe od Kairu, hiszpańsko-egipska misja archeologiczna dokonała szeregu niezwykłych odkryć. W grobach z okresu ptolemejskiego znaleziono w sumie 52 kompletne i niekompletne mumie. Najbardziej interesujących jest 12 mumii z 13 złotymi językami. Jedną z nich wyposażono w 2 złote języki, inną w złote paznokcie, a paznokcie jeszcze innej pozłocono


Miał to być posterunek dla ochrony przed Rzymem, a być może to zaginiona starożytna stolica

11 kwietnia 2025, 12:24

Przed ponad 15 laty w pobliżu miejscowości Crnobuki w Macedonii Północnej znaleziono ruiny, które dotychczas uznawano za posterunek wojskowy zbudowany dla ochrony przed atakami Rzymian. Jednak ostatnie wykopaliska prowadzone przez Narodowy Instytut i Muzeum w Bitola oraz California State Polytechnic University, Humboldt (Cal Poly Humboldt) całkowicie zmienił pogląd na stanowisko Gradishte. Archeolodzy znaleźli miasto, które zostało założone co najmniej setki lat przed powstaniem Imperium Romanum.


Około 45 milionów lat temu do Morza Północnego wpadła asteroida

23 września 2025, 10:16

W 2002 roku w południowej części Morza Północnego odkryto krater Silverpit. Wiek krateru oceniono na 43–46 milionów lat, a naukowcy zaczęli się spierać, co do jego pochodzenia. Międzynarodowy zespół naukowy, pracujący pod kierunkiem doktora Uisdeana Alasdaira Nicholsona z Heriot-Watt University przedstawił analizy, które stanowią najsilniejszy dowód, że krater powstał w wyniku upadku asteroidy.


Antarktyka w „dziurze grawitacyjnej”. To jedna z przyczyn zlodowacenia?

17 lutego 2026, 11:50

Natężenie pola grawitacyjnego Ziemi nie jest równomierne. W jednych miejscach jest ono słabsze, w innych silniejsze. Stąd, między innymi, biorą się różnice w poziomie wody w oceanach. W miejscach gdzie grawitacja jest słabsza, poziom oceanu jest nieco niższy, gdyż woda odpływa do miejsc o silniejszej grawitacji. Najsłabsza zaś grawitacja jest nad Antarktydą. Lodowy kontynent znajduje się w „dziurze grawitacyjnej”. Alessandro M. Forte i Petar Glišović z Institut de Physique du Globe de Paris prześledzili ruch skał, który w ciągu milionów lat doprowadził do powstania tej „dziury”.


Bezprzewodowe USG dla ciężarnych umożliwi ciągłe monitorowanie zagrożonej ciąży

1 czerwca 2026, 07:54

Cienki, elastyczny plaster przyklejony do brzucha matki, który przez całą dobę monitoruje krążenie krwi nienarodzonego dziecka – bez lekarza, bez aparatu USG, bez wizyty w szpitalu. Zespół naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego, Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego oraz Uniwersytetu Stanforda opublikował właśnie w Nature Biotechnology wyniki badań nad urządzeniem, które może zrewolucjonizować opiekę perinatalną. UPatch to miękki, samoprzylepny plaster wielkości dłoni, który przyklejony do brzucha matki samodzielnie śledzi przepływ krwi w naczyniach pępowiny i płodu przez wiele godzin z rzędu.


CrossFire na jednym slocie PCI Express

2 czerwca 2006, 19:22

HIS (HighTech Information Systems) zapowiada, że na targach Computex pokaże kartę graficzną Gemini X1600XT. Szef firmowego marketingu, Peter Yeung, poinformował, że dwuprocesorowa karta tym różni się od podobnego rozwiązania Asusa, iż komunikacja pomiędzy oboma GPU nie odbywa się za pośrednictwem chipsetu RD480, a dzięki specjalnemu układowi (mostkowi) produkcji TLX.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk